BPMN (Business Process Model and Notation)
Ostatnia aktualizacja: 2026-05-16
Geneza notacji
BPMN to notacja graficzna opracowana z myślą o ujednoliceniu sposobu, w jaki organizacje przedstawiają swoje procesy biznesowe. W odróżnieniu od nieformalnych diagramów przepływu, notacja ta definiuje ścisły zestaw symboli oraz reguł ich łączenia, co ma ułatwić komunikację między analitykami biznesowymi, informatykami oraz osobami odpowiedzialnymi za wdrożenie danego procesu w systemach informatycznych.
Podstawowe elementy zapisu
Model BPMN zbudowany jest z kilku kategorii elementów. Zdarzenia (events) oznaczają punkty początkowe, pośrednie i końcowe procesu. Czynności (activities) przedstawiają konkretne zadania lub podprocesy wykonywane w ramach procesu głównego. Bramki (gateways) odpowiadają za rozgałęzienia i łączenie ścieżek w zależności od spełnionych warunków. Dodatkowo w modelu wykorzystuje się tory (lanes) i baseny (pools), które przypisują poszczególne czynności do konkretnych ról, działów lub systemów.
Poziomy szczegółowości modelu
Modele BPMN mogą być tworzone na różnym poziomie szczegółowości — od ogólnego schematu przedstawiającego główne etapy procesu, przeznaczonego dla kadry zarządzającej, po szczegółowy model techniczny, który zawiera informacje niezbędne do konfiguracji systemu klasy workflow lub silnika procesowego. Wybór odpowiedniego poziomu szczegółowości zależy od odbiorcy modelu oraz celu, w jakim jest on tworzony.
Narzędzia i zastosowanie
Notacja BPMN jest wspierana przez wiele narzędzi do modelowania procesów, zarówno komercyjnych, jak i otwartoźródłowych. W praktyce modele BPMN wykorzystywane są nie tylko do dokumentowania istniejących procesów, lecz również jako specyfikacja wejściowa dla systemów automatyzujących przepływ pracy, w tym rozwiązań klasy BPMS (Business Process Management System). Więcej na temat samego mapowania procesów opisano w haśle poświęconym mapowaniu procesów biznesowych.
Powiązane materiały
Mapowanie procesów biznesowych
Metoda graficznego przedstawiania kroków, decyzji i uczestników procesu operacyjnego w organizacji.
Reengineering procesów biznesowych (BPR)
Podejście zakładające radykalne przeprojektowanie procesów organizacyjnych w celu istotnej poprawy ich efektywności.
KPI i mierniki efektywności procesów
Kluczowe wskaźniki efektywności służące do oceny wyników procesów operacyjnych względem założonych celów.